Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Ogólne pojęcie Średniowiecza Średniowiecze w Europie trwało od IV/V do XV w.,a więc ponad 1100 lat, a w Polsce od X do XV w. tzn. ok. 500 lat. Za najbardziej.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Ogólne pojęcie Średniowiecza Średniowiecze w Europie trwało od IV/V do XV w.,a więc ponad 1100 lat, a w Polsce od X do XV w. tzn. ok. 500 lat. Za najbardziej."— Zapis prezentacji:

1

2

3 Ogólne pojęcie Średniowiecza Średniowiecze w Europie trwało od IV/V do XV w.,a więc ponad 1100 lat, a w Polsce od X do XV w. tzn. ok. 500 lat. Za najbardziej zasadną datę początku średniowiecza przyjmuje się rok wyznaczający upadek cesarstwa zachodniego i podbicie Rzymu przez plemiona germańskie. Koniec epoki łączy się z trzema wydarzeniami: rewolucyjny wynalazek druku w 1450, upadek Konstantynopola w 1453r. i odkryciem Ameryki w 1492 r. Jest to okres bardzo długi, w którym wiele się działo. Średniowiecze zasadniczo wpłynęło na późniejszą literaturę, kształtując swoistą i typową dla swojej epoki duchowość, mogąc poszczycić się osiągnięciami w zakresie nauki i sztuki. To czas rozwoju gospodarki rolniczej i dość powolnego postępu cywilizacyjnego. Oczywiście, nie była to epoka pozbawiona innowacji– wymyślono m.in. młyn wodny, pług z kołami, pod koniec epoki wynaleziono druk. To czas wielkich plag i epidemii, powszechnej śmierci i osobliwej nią fascynacji. Stąd też w literaturze powszechne były motywy dance macabre, ascezy oraz motywy pasyjne związane nie tylko z pobudkami czysto religijnymi, ale również z aktualnymi warunkami społeczno-politycznymi, głodem, ubóstwem, epidemiami.

4 Wynalezienie druku przez Gutenberga,czyli wynalazek tysiąclecia W starożytnej i średniowiecznej Europie nie znano innych metod powielania tekstu niż jego ręczne przepisywanie. Techniki polegające na odbijaniu znaku, czy obrazu w glinie, na tkaninach lub pergaminie znano co prawda już w Mezopotamii, starożytnej Grecji i Turcji, lecz miały one raczej jednorazowe zastosowanie i nie służyły do powielania dłuższych tekstów. Kultury Dalekiego Wschodu, zwłaszcza chińska i koreańska, od wieków stosowały druk właśnie do sporządzania dłuższych dokumentów. Papier, wynaleziony przez Chińczyków około II wieku n.e., początkowo zadrukowywano przez odciskanie na nim drzeworytów pokrytych tuszem, zaś około roku 100 n.e. zastosowano ruchome ceramiczne, później zaś metalowe i drewniane czcionki. W roku 1107 w Chinach wynaleziono druk kolorowy. Z Chin, Korei i Japonii druk rozprzestrzenił się na zachód, pod koniec XII wieku dotarł do Persji. Cz 2

5 W średniowiecznej Europie potrafiono produkować odbitki drzeworytów( rysunków rzeźbionych w drewnie, gł. gruszy, a następnie odbijanych jak pieczątka na papierze, dających negatyw wyrzeźbionego wzoru), w ten sposób wytwarzano karty do gry i popularne wśród pielgrzymów obrazki o treści religijnej, a także powielano ozdobne inicjały w książkach. Za pomocą ruchomych czcionek tłoczono tytuły na grzbietach książek, lecz nie stosowano tej techniki do drukowania dłuższych tekstów. W XV wieku popularność zyskały Biblie pauperum - ilustrowane wydania Biblii zawierające obrazy przedstawiające sceny staro- i nowotestamentowe z krótkim komentarzem. Miały one zazwyczaj formę książek blokowych - powstawały przez odbijanie na papierze całych stron, wyciętych w bloku drewna. Była to jednak metoda bardzo pracochłonna, wymagała bowiem bezbłędnego wykonania drewnianej matrycy. Dopiero Johannes Gutenberg z Moguncji w 1450r. połączył techniki znane wcześniej w Europie (a być może również inspirował się chińskim wynalazkiem druku, który znany był ówcześnie w Konstantynopolu), lecz zamiast odbijania całych stron zdecydował się na składanie tekstu z pojedynczych liter. Kolejną innowacją Gutenberga było zastosowanie prasy do nanoszenia tuszu na papier, co pozwoliło na znacznie szybsze powielanie tekstu.

6 Prasa drukarska Gutenberga

7 Wygląd czcionek Johannes Gutenberg (właściwie Johannes Gensfleisch zum Gutenberg) swoje pierwsze druki wykonywał już w pierwszej połowie XV wieku w Strasburgu. Do drukowania używał ołowiano - cynowych czcionek odlewanych w miedzianych matrycach. Pojedyncze czcionki układano w wersy, dbając o ich równą długość (justowanie), wersy składano w kolumny i tak przygotowaną stronę odbijano na papierze za pomocą prasy drukarskiej. Początkowo drukowano tylko jedną stronę jednocześnie, lecz wraz z udoskonalaniem prasy drukarskiej rosła liczba stron kopiowanych jednorazowo. Książki Gutenberga były drukowane jedynie czarnym tuszem, barwne inicjały ilustracje nanoszono ręcznie na już wydrukowana stronę. Początkowo Johannes Gutenberg drukował głównie podręczniki, kalendarze i drobne druki religijne. Największym i najsłynniejszym jego dziełem jest łacińska Biblia, zwana Biblią Gutenberga.

8 Biblia Gutenberga Dzięki nawiązaniu współpracy z Johannesem Fustem, mogunckim złotnikiem i bankierem, Gutenberg otworzył drugą, nowocześniejszą drukarnię. Biblia 42 - wierszowa powstała w latach w nakładzie około 180 egzemplarzy, z czego trzydzieści wydrukowano na pergaminie, a około 150 na papierze, który w owym czasie powoli wypierał droższy pergamin. Biblia Gutenberga została wydrukowana gotycką czcionką, w układzie dwóch kolumn na stronę, każda kolumna liczy 42 wiersze, stąd nazwa. Ponieważ inicjały i inne zdobienia zostały dodane ręcznie już po wydrukowaniu dzieła, Biblia przypomina dzieło kopisty, a nie drukarza i jest uważana za jedno z arcydzieł sztuki typograficznej. Współcześnie istnieje 48 egzemplarzy Biblii Gutenberga, w tym jeden znajduje się w Polsce, w bibliotece seminarium duchownego w Pelplinie. Fragment Biblii Gutenberga

9

10 Znaczenie druku W Europie powstanie druku zbiegło się w czasie z wynalezieniem papieru, co umożliwiło rozpowszechnienie się słowa pisanego oraz spadek cen książek. Szacuje się, że ręczne przepisanie egzemplarza Biblii przez kopistę trwało koło trzech lat; wynalazek druku znacznie przyspieszył ten proces. Popularyzacja druku przebiegała niezwykle szybko; w całej Europie w latach powstały setki drukarni (między innymi w Strasburgu w 1458 roku, Bazylei w 1468 roku, Paryżu w 1470 roku, Krakowie w 1473 roku ), wydrukowano dziesiątki tysięcy książek. Przyczyniło się to w istotny sposób do rozwoju cywilizacyjnego, utorowało drogę dla renesansu i idei reformacyjnych. Druk umożliwił rozwój prasy, przyspieszył przekazywanie informacji, obniżył poziom analfabetyzmu. W XIII wieku rozpowszechnił się też w Europie papier (pierwsze dokumenty pisane na papierze pojawiły się już na początku XIII wieku). Wszystkie te wynalazki pchnęły średniowieczną Europę na nowe tory rozwoju w XIV i XV stuleciu i utorowały drogę do nowej epoki – Renesansu, również w dziedzinie gospodarki, nauki i techniki. Produkcja papieru w Średniowieczu

11

12 Produkcja papieru w Średniowieczu Czerpanie celulozy na sito.Zdejmowanie papieru z sita. Odsączanie ręczne i odciskanie wody przy pomocy prasy śrubowej.

13 Rolnictwo w średniowieczu Średniowiecze wydaje nam się epoką ciemną, zacofaną i nieciekawą. Zwykliśmy uważać, że w dziedzinie techniki i wynalazczości czasy te nie przyniosły żadnego postępu. Tymczasem trzynasty wiek, czyli apogeum średniowiecza, był stuleciem wynalazków i postępu technicznego. W gospodarce europejskiej dokonywał się wówczas duży postęp, coś na kształt „małej rewolucji technologicznej”. W rolnictwie zaczęto wykorzystywać energię wodną i wiatr. Budowano młyny wodne i wiatraki. Koła młynarskie i wiatraczne mieliły coraz więcej zboża na mąkę. Na placach budów pojawiły się pierwsze taczki.,służące do przenoszeniu dużych ciężaróworaz piła wodna. Obok drewna, do wznoszenia budynków używano tez kamieni i żelaza.

14 Styl gotycki i romański Cechy stylu gotyckiego Budowle gotyckie (od 2.poł. XII w. do XV w.) są lekkie, wysmukłe i strzeliste. Charakteryzują je sklepienia opierające się na kamiennym żebrowanym szkielecie( sklepienia krzyżowe i łukowe podpory z zewnątrz.) Dzięki temu technicznemu wynalazkowi można było wznosić gmachy o nieosiągalnej dotąd wysokości, z szeroko rozpiętymi sklepieniami i jasnymi wnętrzami, bo światło wpada doń przez duże, ostrołukowe okna zdobione pięknymi witrażami. Katedra gotycka dobrze oddaje ideologię Średniowiecza : dążenie człowieka do bliskości z Bogiem a jej konstrukcja – nieskończoność boskiej istoty. Cechy stylu romańskiego We wczesnym Średniowieczu, w dobie rozdrobnienia dominuje styl romański.( rozwija się głównie po roku 1000 ). Kościoły romańskie posiadały grube mury, małe, wysoko umieszczone okienka o okrągłych łukach, przypominające raczej strzelnice, przepuszczały słabe światło do mrocznego wnętrza. Mocne wieże nadawały tym potężnym budowlom charakter miejsc obronnych. Budowle sakralne wznoszono najczęściej na planie krzyża łacińskiego. Proste, racjonalnie rozplanowane, często zaokrąglone (w kształcie rotundy) charakteryzowały się murami wznoszonymi z kamieni o kwadratowym ciosie, odnoszonym symbolicznie do czterech cnót kardynalnych ( cnoty ludzkie: roztropność, sprawiedliwość, umiarkowanie, męstwo). Stosowano sklepienia kolebkowe Proporcje tych gmachów, akcentowane układem kolumn, np. dwójkowym stanowiły nawiązanie do dwu części Biblii – Starego i Nowego Testamentu.

15 Przykłady budowli Styl gotycki Styl romański

16 Rozwój tkactwa Trzynasty wiek to wielki rozkwit tkactwa, przede wszystkim produkcji sukna. W 1212 roku pierwszy młyn do foluszowania tkanin powstał w Polsce! Sto lat później, w Anglii było ich już prawie 130. Przełomowe znaczenie dla rozwoju tkactwa miał poziomy warsztat tkacki uruchamiany na pedały. Tkaniny z niego uzyskiwane były gładkie i piękne, praca była lżejsza i szybsza. Pod koniec trzynastego stulecia, kądziel i wrzeciono zastąpiono kołowrotkiem (pierwsze wzmianki pochodzą z 1288 i 1298 roku). Rozwinął się także „przemysł” jedwabniczy. W 1146 roku Grecy przenieśli produkcję jedwabiu do Palermo na Sycylii. Stąd rozprzestrzeniła się ona na całą Italię, a potem na Prowansję, Francję i południowe Niemcy Jednym z wynalazków, które zmieniły życie w wiekach średnich była… kuchnia kołowrotek młyn do foluszowania tkanin

17 Kuchnia Typowa klasztorna lub pałacowa kuchnia budowana była w pewnym oddaleniu od budynków mieszkalnych, przede wszystkim z obawy przed pożarami. Usytuowanie kuchni w pewnym oddaleniu od izb mieszkalnych było też spowodowane tym, że należało do niej codziennie dostarczać duże ilości opału, wody i żywności, a pozbywać się z niej odpadków, popiołu itp. Typowa kuchnia miała więc oddzielne wejście i była sytuowana w pobliżu studni. Nawet w mieście, w domach, kuchnia znajdowała się w oddaleniu od pomieszczeń mieszkalnych, mając własny piec lub palenisko i zapasy opału. Najważniejszym miejscem w kuchni było palenisko, na którym przyrządzano posiłki, a największą „zdobyczą technologiczną” był… komin. Był to najważniejszy wynalazek XI wieku! Zbudowanie komina świadczyło o znajomości prądów i ciśnienia powietrza, usytuowania budynku, wykorzystania kierunku wiatru itp. „parametrów” przez budowniczych. Komin przyczynił się też do wzrostu komfortu życia (brak zadymienia w pomieszczeniu, lepszy cug, a więc większy ogień itp.)

18 Inne wynalazki Zaprzęg koński Lustra Pojawienie się mydła, guzików Okulary Zegar mechaniczny Proch strzelniczy Odkrycie Ameryki

19 Zaprzęg koński Zmodernizowany został też zaprzęg koński,, co miało znaczenie niemalże rewolucyjne, jeśli chodzi o transport i komunikację! Pojawiła się nowa uprząż z chomątem (nie znana w starożytności), która pozwoliła ciągnąć zwierzęciu siłą mięśni barku duże ciężary. Podstawą uprzęży było chomąto,przenoszące ciężar z szyi na barki konia, co powodowało, że nie dusił się on ciągnąc wielkie ciężary. Wynalazek ten pojawił się około VIII wieku. Dzięki chomątu, koń (szybszy od wołu) mógł uciągnąć ciężar dziesięciokrotnie przewyższający jego wagę. Wynalazek sztywnego chomąta został też uzupełniony żelaznymi podkowami.

20 Lustra Zastosowano szkło do wyrobu szyb (większe naświetlenie pomieszczeń), powstały lustra szklane.

21 Pojawienie się mydła Pojawienie się twardego mydła (Genua, XII wiek) i zastosowanie guzików przy ubraniach.

22 Okulary Niby nie jest to jakieś cudowne osiągnięcie geniuszu ludzkiego, nie mniej jednak to właśnie ich istnienie ponad dwukrotnie przedłużyło okres aktywnej pracy wykwalifikowanych rzemieślników, zwłaszcza wykonujących precyzyjne prace (kopistów, lektorów, lutników, ślusarzy, tkaczy itp). Mimo,że już znacznie wcześniej używano do czytania szkieł, to jednak dopiero pod koniec XIII wieku, w Pizie zaczęto łączyć szkła w pary i umieszczać je na nosie w taki sposób, aby ręce pozostawały wolne.

23 Zegar mechaniczny Zegar mechaniczy narodził się w XIII wieku w Europie. Pierwsze takie zegary były dość prymitywnymi, dużymi mechanizmami, napędzanymi grawitacyjnie przez opuszczanie się ciężarków zawieszonych na sznurkach lub łańcuchach nawiniętych wokół wału napędowego. Prawdopodobnie na początku XIV wieku zegarmistrzowie europejscy zapoznali się z chińskim wychwytem. Jeden z pierwszych zegarów mechanicznych wyposażony w wychwyt skonstruował Jacopo Dondi ( ), który został zainstalowany w Padwie 1344r.

24 Proch strzelniczy Proch strzelniczy - Europejczycy zapożyczyli go od Chińczyków prawdopodobnie na początku XIV. W samych zaś Chinach używany był on pierwotnie w charakterze substancji zapalającej - do wyrobu fajerwerków oraz na wojnie, gdzie napełniano nim wydrążone włócznie, które następnie miotano na wroga. Ponieważ jednak, Chińczycy prowadzili boje głównie z ludami koczowniczymi i nigdy nie zaistniała tam potrzeba prowadzenia wojny oblężniczej, toteż nie dziwi fakt, że proch wykorzystywany był tam głównie jako materiał zapalający. Dopiero doświadczenie Europejczyków w dziedzinie ludwisarstwa (produkcji dzwonów) połączone z doświadczeniami nad prochem strzelniczym, umożliwiło budowę najlepszych na świecie dział- co wiązało się naturalnie z przewagą wojskową.

25 Odkrycie Ameryki Dzięki rozkwitowi techniki żeglarskiej, kartografii i sztuki szkutniczej stały się możliwe coraz odważniejsze i dłuższe wyprawy morskie - aż wreszcie w 1492 roku Krzysztof Kolumb odkrywa Amerykę. Krzysztof Kolumb statek Kolumba odkrycie Ameryki

26 Wykonał Michał Wełna Kl.Va

27 Bibliografia e-druku-przez-gutenberga&catid=35:wydarzenia-zmieniajce-historie&Itemid=62 erga.htmlhttp://historia.gazeta.pl/historia/1,99423, ,Wynalezienie_druku_przez_Gutenb erga.html


Pobierz ppt "Ogólne pojęcie Średniowiecza Średniowiecze w Europie trwało od IV/V do XV w.,a więc ponad 1100 lat, a w Polsce od X do XV w. tzn. ok. 500 lat. Za najbardziej."

Podobne prezentacje


Reklamy Google