Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

TEORIE RYNKU I KONKURENCJI 1. I. Rodzaje konkurencji - przegląd 1. Konkurencja doskonała i monopol pełny jako formy „skrajne” A. Cechy rynku doskonale.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "TEORIE RYNKU I KONKURENCJI 1. I. Rodzaje konkurencji - przegląd 1. Konkurencja doskonała i monopol pełny jako formy „skrajne” A. Cechy rynku doskonale."— Zapis prezentacji:

1 TEORIE RYNKU I KONKURENCJI 1

2 I. Rodzaje konkurencji - przegląd 1. Konkurencja doskonała i monopol pełny jako formy „skrajne” A. Cechy rynku doskonale konkurencyjnego  Wielość oferentów (przedsiębiorstw) i nabywców  Jednorodność oferowanego produktu  Brak bezpośredniego wpływu przedsiębiorstw (oferentów) i nabywców na cenę (poziome położenie krzywej popytu względem ilości)  Pełna informacja nabywców o jakości i cechach oferowanych dóbr (wykluczenie możliwości różnicowania cen) 2

3 I. Rodzaje konkurencji - przegląd  Swoboda wejścia do gałęzi i wyjścia z niej  Punkt równowagi ( optymalna wielkość przedsiębiorstwa działającego na rynku wolnokonkurencyjnym) określona przez przecięcie się poziomej krzywej ceny, czyli utargu przeciętnego, równego zarazem utargowi krańcowemu, z krzywą kosztu krańcowego  W długim okresie następuje – wskutek konkurencji – „przesuwanie” się przedsiębiorstw w stronę technologii o najniższym koszcie krańcowym, co powoduje spadek ceny 3

4 I. Rodzaje konkurencji - przegląd B. Cechy „czystego monopolu” (rynku doskonale monopolistycznego)  Czysty monopol: jedno przedsiębiorstwo (monopolista) jest faktycznym i potencjalnym oferentem produktu wytwarzanego przez daną gałąź  Monopolista wywiera swymi decyzjami „ilościowymi” bezpośredni wpływ na cenę  Krzywa ceny (utargu przeciętnego) nie jest już pozioma, lecz ujemnie nachylona względem ilości  Krzywa utargu krańcowego przebiega poniżej krzywej utargu przeciętnego (ceny, popytu)  Cena równowagi (wyznaczona jak poprzednio przez równość MR i MC) jest wyższa niż w rozwiązaniu doskonale konkurencyjnym (dla tej samej technologii i popytu) 4

5 I. Rodzaje konkurencji - przegląd 2. „Pośrednie” formy konkurencji A. Monopol dyskryminujący (różnicujący) ceny)  Punkt wyjścia: obserwacja rożnej elastyczności popytu na produkt oferowany przez monopolistę  Segmentacja rynku -wyróżnienie grup nabywców - ze względu na zróżnicowanie elastyczności popytu  Zróżnicowanie cen i osiągnięcie optymalnej struktury popytu (liczebności wyróżnionych grup) Monopol a dobrobyt społeczny (utrata potencjalnej części dobrobytu społecznego vs. argumenty związane z postępem technicznym, monopolem naturalnym i in.) 5

6 II. Rodzaje konkurencji - przegląd B. Konkurencja monopolistyczna  Opisuje funkcjonowanie gałęzi o stosunkowo dużej liczbie niewielkich firm, z których żadna nie może bezpośrednio poprzez walkę lub współpracę oddziaływać bezpośrednio na inne firmy  Gałęzie i konkurencji monopolistycznej charakteryzują się zróżnicowaniem produktów lub zróżnicowaniem lokalizacji  Firmy poprzez decyzje cenowe mogą w pewnym stopniu oddziaływać na swój udział w rynku (negatywnie nachylone krzywe popytu) 6

7 Rodzaje konkurencji - przegląd  Konkurencja monopolistyczna dotyczy głównie gałęzi usługowych o ograniczonych możliwościach osiągania korzyści skali  Punkt równowagi dla każdego oferenta określony jest przez punkt styczności krzywej popytu (utargu przeciętnego, ceny) z krzywą kosztu przeciętnego (AC), przy wielkości produkcji, dla której koszt marginalny równa się utargowi marginalnemu 7

8 II. Rodzaje konkurencji - przegląd C. Oligopol : konkurencja i współpraca  Niewielka liczba uczestników po stronie podaży (pub po stronie popytu; oligopson)  Firmy oligopolistyczne dostarczają taki sam produkt nie mając preferencji odnośnie nabywców – oligopol homogeniczny – lub produkty zróżnicowane – oligopol heterogeniczny  Rynek nie jest doskonale przejrzysty, możliwe jest też bezpośrednie oddziaływanie oligopolistów na popyt 8

9 II. Rodzaje konkurencji - przegląd  Firmy bezpośrednio konkurują ze sobą, obserwując się wzajemnie i biorąc pod uwagę wpływ (1) własnych działań na innych oligopolistów oraz (2) działań obcych na własne decyzje cen i ilości.  Ta interakcja prowadzi do ustalenia się równowagi oligopolu, czyli takich ilości i ceny dobra dla których wszyscy maksymalizują swój zysk; w przypadku duopolu, jest to wyznaczone przez punkt przecięcia się tzw. krzywych reakcji dupolistów 9

10 II. Rodzaje konkurencji - przegląd  Dostosowania mogą odbywać sie ex post (tzw. duopol Cournota), bądź (tzw. duopol Stackelberga) na zasadzie odgrywania przez jedną z firm roli lidera, wyznaczającego wielkość produkcji (udziału w pokryciu popytu gałęzi)  Specyfika tworzenia cen: mark up pricing  Kartel (zmowa cenowa) jako szczególny rodzaj oligopolu 10

11 II. Nowe kierunki w teorii rynków i konkurencji 1. Rynki z niedoskonałą konkurencją A. Koncepcja rynków z asymetrycznym podziałem informacji (G.A.Akerloff) oferenci i nabywcy mają różne informacje odnośnie cen i jakości odpowiadającej poszczególnym poziom cen przewaga informacyjna co do jakości po stronie oferentów prowadzi do negatywnej selekcji firm równowaga kształtuje się ale jest zniekształcona, niefektywna 11

12 II. Nowe kierunki w teorii rynków i konkurencji B. Koncepcja nierównowagi rynków (nowa mikroekonomia) oparta również na założeniu o niedoskonałej/niekompletnej informacji (G.J.Stigler, A.A.Alkian) kolejne założenie: niedoskonałości informacji jest zmniejszana, ale z powodu wysokich kosztów nie opłaca się jej całkowicie eliminować efekt: ceny nie równoważą popytu i podaży dotyczy głównie sytuacji, że nie opłaca się (wysokie koszty) dokładnie szacować wielkości popytu (chodzi o dobra o szczególnie zmiennym popycie), aby dokładnie a) dostosować podaż do popytu przy danej cenie albo b) dostosować cenę do założonej podaży 12

13 II. Nowe kierunki w teorii rynków i konkurencji 2. Konkurencja jako proces (L.Misses, A.von Hayek) A. Konkurencja jako proces katalaktyczny konkurencja to nie stan rynku lecz ciągły proces rywalizacji konkurencja dotyczy dostępu do rzadkich zasobów lub okrywania nowych rozwiązań/zasobów konkurencja jako proces polega na zdobywaniu informacji i osiąganiu z tego tytułu prywatnych korzyści konkurencja ma charakter spontaniczny, ale odbywa się według powszechnie akceptowanych reguł szczególnym przypadkiem jest koncepcja konkurencji J.A.Schumpetera (proces „twórczej destrukcji”) 13

14 II. Nowe kierunki w teorii rynków i konkurencji B. Konkurencja jako proces ewolucyjny (ekonomia ewolucyjna, ewolucyjna koncepcja firmy: R.R.Nelson, i S.G.Winter, A.A.Alchian/M.Friedman) generalnie: nawiązanie do teorii ewolucji, zarówno Darwina, jak i współczesnej (opartej na nowoczesnej genetyce) konkurencja jako proces „naturalnej selekcji firm” i ich adaptacji do zmieniających się warunków działań; adaptacja poprzez innowacje, jak i przez imitację działań innych firm pojęcie „rutyny” jako odpowiednika genotypu w ewolucji biologicznej 14

15 II. Nowe kierunki w teorii rynków i konkurencji rozwój firmy to poszukiwanie nowej rutyny; przez innowacje, imitację, przejęcia firm, mobilność personalną to odpowiednik mutacji jako zmiany genotypu „mutacja” zwykle nie polega na znajdowaniu rozwiązań opylanych ale satysfakcjonujących (Simon) „nowe rutyny” są zwykle „nieodległe” od „starych rutyn” (Nelsone/Winter) 15

16 II. Nowe kierunki w teorii rynków i konkurencji 3. Teoria konkurencji potencjalnej (Contestable Markets, W.J.Baumol i inni)  Rynek potencjalnie konkurencyjny ma szereg cech podobnych do rynku doskonale konkurencyjnego, gdyż charakteryzują go  brak barier wejścia i wyjścia  brak kosztów wejścia i wyjścia (sunk costs = 0)  data wejścia nie ma znaczenia jeśli chodzi o pozycję konkurencyjną 16

17 II. Nowe kierunki w teorii rynków i konkurencji  brak barier wejścia/wyjścia i sunk costs = 0 oznacza istnienie stałej presji konkurencyjnej, tak dla firm działających w warunkach konkurencji monopolistycznej, czy nawet monopolu,  konkurencja potencjalnie prowadzi (teoretycznie) do takich samych skutków jak konkurencja doskonała  równowaga jest efektywna (nawet przy bardzo małej liczbie oferentów i zróżnicowanych, czyli niehomogenicznych dobrach 17

18 II. Nowe kierunki w teorii rynków i konkurencji 4. Teoria konkurencji/innowacji Schumpetera  Generalnie, to rodzaj „teorii ewolucyjnej”  podstawy konkurencji są przemiany strukturalno- innowacyjne  punkt wyjścia: rozróżnienie między statyką i dynamiką gospodarczą  dynamika: kategoria centralna to przedsiębiorca i innowacje (szerokie rozumienie innowacji) 18

19 II. Nowe kierunki w teorii rynków i konkurencji  triada: wynalazek → innowacje → imitacja ( dyfuzja innowacji)  innowacja jako źródło zysku przedsiębiorcy  proces rozwoju rynku jako proces twórczej destrukcji  Teoria Schumpetera jako argument przeciwko krytyce monopolu (oligopolu) 19


Pobierz ppt "TEORIE RYNKU I KONKURENCJI 1. I. Rodzaje konkurencji - przegląd 1. Konkurencja doskonała i monopol pełny jako formy „skrajne” A. Cechy rynku doskonale."

Podobne prezentacje


Reklamy Google